Akutna paraliza pčela je bolest pčela koju prouzrokuje virus iz roda Enterovirusa- Picorna viridae. Najčešće se javlja u pčelinjacima u toku zimskog perioda mirovanja, kada zaražene pčele dođu u kontakt sa zdravim pčelama. Virus se prenosi polenom koji je inficiran sekretom iz pljuvačnih žlezda zaraženih pčela. Virus se aktivira kada dođe u kontakt sa varoom. Kombinacija uticaja varoe i enterovirusa dovode do povećanog uginuća pčela u zimskom periodu, što se direktno oseti na društvu početkom proleća, kada tako oslabljeno društvo ulazi u novu sezonu , što dovodi do direktnog smanjenja količine meda po košnici u narednoj sezoni. Bolest je jako teško uočiti, što predstavlja veliki problem u pčelarskoj praksi. Najsigurniji način potvrde prisustva virusa u društvu je laboratorijska analiza kojom se potvrđuje prisustvo virusa u telima obolelih pčela.
Bolest se manifestuje drhtanjem krila i abdomena pčela.Pčele ne mogu da polete, počinju da se skupljaju u grupicama ispred košnice dok ne uginu nakon 2-3 dana.Abdomen zaraženih pčela postaje izdužen I ispunjen vodnjikavim sadržajem.
Kao terapiju, pčelari koriste prihranjivanje obolelog pčelinjeg društva šećernim sirupom kome su dodati vitamin C, proteini i oligoelementi. Bilo bi dobro i zameniti maticu u obolelom društvu, kao i selektovati pčele otporne na paralizu.
Kao preventivu, u drugoj polovini maja bi trebalo vršiti prskanje pčela vodenim rastvorom ribonukleaze, jer virus Picorna viridae nema omotač i osetljiv je na dejstvo fermenta ribonukleaze. Treba izbegavati držanje pčela u mono-usevnim uslovima ishrane tokom sezone, jer to dovodi do slabljenja imunog sistema pčela, a samim tim i do lakšeg ispoljavanja bolesti. Takođe, potrebno je preduzeti sve mere borbe protiv varoe, jer se suzbijanjem pojave varoe u pčelinjaku, drastično smanjuje pojava virusa u pčelinjaku.
Mirko Bilić
PSS Ruma