Stočarstvo

Majska bolest se najčešće javlja u pčelinjim društvima tokom meseca maja, te je tako i dobila ime. Najviše pogađa mlade pčele, starosti 7-14 dana.Bolest ima akutni tok, pojavljuje se naglo i brzo dovodi do uginuća mladih pčela. Uzročnik ove bolesti su bakterije koje se uglavnom nalaze na površini cvetova, mada mogu da se prenesu i preko drugih insekata (varoe, krpelji...). Najčešće je to bakterija Spiroplasma Apis.jedan od mogućih uzroka pojave ove bolesti je i nedovoljna količina vode dostupna pčelama.U nedostatku vode, polen i nektar koji pčele intenzivno skupljaju u maju se nakuplja u crevima i stvrdnjava se, što takođe dovodi do opstipacije kod pčela. Ova bolest ima potencijal da nanese veliku štetu pčelarima, jer od nje stradaju mlade pčele koje su zadužene za ishranu legla, te samim tim strada i leglo, što dovodi do drastičnog slabljenja pčelinjeg društva.

Bolest se manifestuje opstipacijom (zatvorom) kod pčela, što dovodi do njihovog uginuća. Obolele pčele imaju naduven trbuh, ne mogu da polete.crevni trakt im je tvrd, pun nesvarenog polena. Može da se desi da u tom polenu bude i plesni koje otpuštaju toksine u organizam pčele. Jedan od simptoma bolesti koji su vidljivi golim okom je i pojava sitnih glinastih površina u unutrašnjosti košnice i na saću, koje nastaju zbog loše ventilacije košnica tokom kišovitijih proleća.Da bi se sa sigurnošću utvrdila prisutnost ove bolesti u pčelinjaku, potrebno je poslati 10-20 uginulih jedinki u laboratoriju na analizu.

Da bi se sprečila pojava majske bolesti, trebalo bi preventivno davati pčelama topli vodeni rastvor meda ili šećera u razmeri 1:1, uz dodatak 1 grama soli na litar ovog rastvora. Ovaj rastvor se daje pčelama na početku pčelarske sezone, krajem aprila i početkom maja. Takođe, potrebno je obezbediti dobru ventilaciju u košnici, da bi se sprečila pojava vlage i plesni u košnici.Treba se potruditi da društvo prezimi u dobroj kondiciji i da bude što jače, jer samo jaka društva mogu uspešno da napreduju u sledećoj sezoni.

Mirko Bilić

PSS Ruma

Grabež pčela je pojava koja nastaje kada jedno ili više pčelinjih društava napadne jednu košnicu u cilju otimanja hrane iz nje. Najčešće nastaje kada nema dovoljno prirodne hrane u okruženju. Ovo je opasna pojava na pčelinjaku, koja lako može da dovede do uništenja napadnutog pčelinjeg društva. Najčešći uzroci pojave grabeži na pčelinjaku su:

• Prosipanje šećernog sirupa po košnici prilikom prihrane
• Stavljanje prevelikog leta na košnicu, koje pčele stražarice ne mogu da odbrane
• Prihrana pčelinjeg društva medom ili šećernim sirupom u toku dana kada je pčelinja aktivnost najveća
• Držanje slabih društava i ošterćenih košnica na pčelinjaku
• Loša manipulacija košnicama tokom vrcanja ( ako se nakon vrcanja ostave pored košnica neoprani ramovi, ili se u košnicu vrate nastavci iz kojih curi med...)

Ako grabež primetimo na početku

Opširnije...

Akutna paraliza pčela je bolest pčela koju prouzrokuje virus iz roda Enterovirusa- Picorna viridae. Najčešće se javlja u pčelinjacima u toku zimskog perioda mirovanja, kada zaražene pčele dođu u kontakt sa zdravim pčelama. Virus se prenosi polenom koji je inficiran sekretom iz pljuvačnih žlezda zaraženih pčela. Virus se aktivira kada dođe u kontakt sa varoom. Kombinacija uticaja varoe i enterovirusa dovode do povećanog uginuća pčela u zimskom periodu, što se direktno oseti na društvu početkom proleća, kada tako oslabljeno društvo ulazi u novu sezonu , što dovodi do direktnog smanjenja količine meda po košnici u narednoj sezoni. Bolest je jako teško uočiti, što predstavlja veliki problem u pčelarskoj praksi. Najsigurniji način potvrde prisustva virusa u društvu je laboratorijska analiza kojom se potvrđuje prisustvo virusa u telima obolelih pčela.

Bolest se manifestuje drhtanjem krila i abdomena pčela.Pčele ne mogu da polete, počinju da se skupljaju u grupicama ispred košnice dok ne uginu nakon 2-3 dana.Abdomen zaraženih pčela postaje izdužen I ispunjen vodnjikavim sadržajem.

Kao terapiju, pčelari koriste prihranjivanje obolelog pčelinjeg društva šećernim sirupom kome su dodati vitamin C, proteini i oligoelementi. Bilo bi dobro i zameniti maticu u obolelom društvu, kao i selektovati pčele otporne na paralizu.

Kao preventivu, u drugoj polovini maja bi trebalo vršiti prskanje pčela vodenim rastvorom ribonukleaze, jer virus Picorna viridae nema omotač i osetljiv je na dejstvo fermenta ribonukleaze. Treba izbegavati držanje pčela u mono-usevnim uslovima ishrane tokom sezone, jer to dovodi do slabljenja imunog sistema pčela, a samim tim i do lakšeg ispoljavanja bolesti. Takođe, potrebno je preduzeti sve mere borbe protiv varoe, jer se suzbijanjem pojave varoe u pčelinjaku, drastično smanjuje pojava virusa u pčelinjaku.

Mirko Bilić

PSS Ruma

Početkom septembra, dok su dnevne temperature još uvek relativno visoke,  potrebno je početi sa pripremom pčelinjeg društva za predstojeću zimsku sezonu, da bi pčelinje društvo što lakše podnelo ovaj period bez lako dostupne prirodne hrane. U prirodi, pčele u toku pašne sezone pripreme dovoljne količine meda za opstanak pčelinjeg društva u toku zime. Međutim, uplitanjem čoveka, dolazi do manjkova pčelinje hrane u košnici, zbog  izvlačenja meda iz košnice od strane pčelara, u cilju ostvarivanja ekonomskog profita.

Zbog toga, pčelari u septembru procenjuju koliko meda je ostalo u košnici (potrebno 20-30 kg meda po pčelinjem društvu), te na osnovu toga u slučaju potrebe dodaju med iz sopstvenih rezervi ili prihranjuju pčelinje društvo sa šećernim sirupom. Šećerni sirup za zimsko prihranjivanje se uglavnom pravi gušćim (odnos šećera i vode 2:1). Najčešće se koristi topla voda da bi se šećer što bolje rastopio. U ovaj sirup iskusni pčelari dodaju vitamine, minerale i lekove protiv nozemoze, da bi dobili što zdravije pčelinje društvo na izlasku iz zimske sezone. Treba obratiti pažnju da ovaj sirup ne dođe u kontakt sa medom koji se nalazi u košnici. Prihranjivanje sirupom bi trebalo završiti do početka oktobra, da bi pčele uspele da prerade saharozu u voćni šećer pre dolaska niskih temperatura.Prihranjivanje je najbolje obaviti predveče.

Kod meda koji ostaje u košnici treba obratiti pažnju da nema medljike u njemu. Matica bi trebala biti mlađa od dve godine i dobrog zdravstvenog stanja. Klube pčela bi trebalo da bude sastavljeno uglavnom od mlađih pčela, koje će lakše izdržati zimu i samim tim obezbediti jače pčelinje društvo na početku sledeće sezone.

Izvor: Joan Briggs 1

Izgled zimskog klubeta pčela

Jako je bitno da pčelinjak pred zimu bude

Opširnije...